PODATEK OD POSIADANIA PSÓW

Home

• charakterystyka podatku od posiadania psów

• podatek od posiadania psów we Wrocławiu

• ujednolicony tekst ustawy o podatkach i opłatach lokalnych

• pełna charakterystyka podatku, stawki podatku i katalog zwolnień

Pełna charakterystyka podatku od posiadania psów:

Z punktu widzenia kształtu systemu podatkowego, podatek od posiadania psów można zakwalifikować do grupy podatków bezpośrednich, rzeczowych i konsumpcyjnych (nomen omen). Podatek od posiadania psów jest podatkiem samorządowym, stanowiącym w całości dochód własny gmin. W państwach europejskich podatek od posiadania psów pojawił się powszechnie w XIX w., kiedy to posiadanie psów traktowano jako przejaw luksusu. Zaznaczyć należy, że obecnie w wielu krajach podatek obciąża głównie właścicieli psów łowieckich, w ten sposób podatek nawiązuje  w pewnym stopniu do dawnego motywu opodatkowania przejawów luksusu. Z czasem uzasadniano utrzymanie tego obciążenia celowością i motywami sanitarno-porządkowymi.

Objęcie opodatkowaniem faktu posiadania psa rodzi szereg kontrowersji co do celowości utrzymywania tej  daniny podatkowej. W opinii niektórych autorów podatek ten uznać należy za "hańbiący cały system podatkowy, a podawanie argumentów fiskalnych i pozafiskalnych mających uzasadnić celowość tego podatku" za żałosne [C. Kosikowski, E. Ruśkowski: Finanse i prawo finansowe, Wyd. 3 z aneksem, Warszawa: KiK 1994r. s. 190].

W Polsce jest około 5 mln psów, których właściciele powinni płacić roczną "opłatę sanitarną" zwaną podatkiem od posiadania psów. Szacowane wpływy od wszystkich posiadaczy psów mogłyby zasilić budżet gmin łącznie kwotą 100 mln zł. W praktyce jednak wpływy te stanowią mniej niż pół procentu ogólnych dochodów własnych danej jednostki samorządowej co częściowo wynika z dużej liczby psów utrzymywanych w celu pilnowania gospodarstw rolnych, a częściowo z braku jakiejkolwiek ewidencji płatników tego podatku (dochód ten nie jest uwidaczniany jako odrębna pozycja podatkowa w sprawozdaniach j.s.t.). NA przykład w Ostrowie Wielkopolskim kontrola płatności podatków za czworonogi odbywa się przy okazji kontroli nieruchomości lub kontaktów ze służbami weterynaryjnymi, które dokonują szczepień zwierząt. Zdarza się to jednak bardzo rzadko i regułą jest poleganie na uczciwości podatników.

Wielkość podatku od posiadania psów (tak jak wszystkich danin podatkowych regulowanych przez ustawę o podatkach i opłatach lokalnych) podlega ograniczeniu, ze względu na wprowadzenie limitów stawek podatkowych, które samorządowe organa stanowiące nie mogą swoimi uchwałami przekraczać. Limity te określa w 2004 r. Minister Finansów w obwieszczeniu publikowanym w Monitorze Polskim (Dz. U. z 2003 r. Nr 51, poz. 804). Graniczne stawki ustawowe są rokrocznie waloryzowane wskaźnikiem wzrostu cen towarów konsumpcyjnych.

Rady gmin w drodze uchwał moją prawo do stosowania własnych ulg przedmiotowych dla posiadaczy psów. Tak na przykład, w Bydgoszczy, Kielcach, Łodzi, Poznaniu, Tarnowie i Warszawie Centrum, Wrocławiu przewidziano 50 proc. ulgi dla emerytów i rencistów. W Bydgoszczy, osoby które zajmą się psem pochodzącym ze schroniska, w roku, kiedy przygarną psa, zapłacą tylko 15 złotych podatku, w Kielcach właściciel psa ze schroniska jest w ogóle w danym roku zwolniony od opłat. Podobnie jest w Łodzi i Wrocławiu. W Ostrowie Wielkopolskim za posiadanie pierwszego psa właściciel płaci 14 złotych, natomiast za każdego następnego 26 złotych.

Podmiotem zobowiązanym do zapłacenia podatku są wyłącznie osoby fizyczne.

Przedmiotem opodatkowania jest posiadanie psa.

Podstawa opodatkowania jest wyrażona ilościowo i jest nią ilość posiadanych psów.

Stawki podatku od posiadania psów są stawkami kwotowymi, ustalanymi przez rady gmin. W przypadku nieuchwalenia stawek stosuje się stawki obowiązujące w roku poprzedzającym rok podatkowy. Uchwalane stawki nie mogą jednak przekroczyć poziomu określonego pierwotnie w ustawie lub rozporządzeniu Ministra Finansów.

Terminy i sposoby płatności podatku od posiadania psów ustalane są przez rady gmin. Przykładowo we Wrocławiu podatek jest płatny bez wezwania w terminie do 31 grudnia 2004 r. do kasy miejskiej lub na rachunek UM.

Stawki podatku od posiadania psa obowiązujące w 2004 r.:

Katalog zwolnień ustawowych:

Podatek od posiadania psów na przykładzie gminy Wrocław

Podatek od posiadania psów ma marginalne znaczenie dla budżetu miasta Wrocławia (stanowią ok. 0,02% wpływów ogółem i wykazują rosnącą dynamikę). Tylko wpływy z podatku leśnego stanowią procentowo mniejszy udział w dochodach ogółem niż wpływy z podatku od posiadania psów. Podatek zazwyczaj jest traktowany jako rekompensata za koszty, jakie Miasto ponosi na rejestrację i szczepienie psów. Rozważa się podjęcie działań mających na celu zaprowadzenie ewidencji psów - co umożliwiłoby Miastu zwiększenie dochodów z tego tytułu. Przewiduje się, że w roku 2004 wpływy z podatku od posiadania psów wyniosą ok. 305 tys. zł.

Chociaż podatek od posiadania psów nie jest podatkiem celowym, to dla lepszego zobrazowania problemu finansowania opieki nad zwierzętami warto sobie uświadomić, że dotacja dla schroniska dla bezdomnych zwierząt (ul. Krzycka) i Towarzystwa Opieki Nad Zwierzętami i innych (?) wynosi 1,056 mln zł, co po odjęciu wpływów z podatku daje 750 500 zł niedoboru wpływów nad wydatkami (w budżecie na 2004 r. podana została tylko łączna kwota środków przewidzianych na dotacje na zadania z zakresu ochrony nad zwierzętami. Jeszcze w roku 2003 r można było znaleźć informację o wielkości dotacji dla schroniska 884 100 zł i TONZ 153 300 zł).

5) Podatek od posiadania psów

    Ma   marginalne   znaczenie  dla  dochodów  Miasta  (jego  udział  w
    planowanych dochodach własnych w roku 2004 wyniósł  ok.  0,03  %)  i
    zazwyczaj  jest traktowany jako rekompensata za koszty, jakie Miasto
    ponosi na rejestrację psów. Należałoby  podjąć  starania  mające  na
    celu   aktualizację   ewidencji   psów   -  co  umożliwiłoby  Miastu
    zwiększenie dochodów z tego tytułu. W kolejnych latach  kontynuowane
    będą działania kontrolne  związane z wpływami środków z tego tytułu.
 

Chociaż to może zabrzmieć bardzo brutalnie jest to kwota:

• 29-krotnie przewyższająca dotacje miasta do podmiotów "pozabudżetowych" na zwalczanie narkomani,
• 7-krotnie przewyższająca dotacje miasta do podmiotów "pozabudżetowych" na zadania z zakresu profilaktyki zdrowotnej,
• 4- krotnie przewyższająca dotację do Hospicjum Bonifratrów (osoby w terminalnym stadium choroby nowotworowej),
• w przybliżeniu równa dotacjom miasta do podmiotów "pozabudżetowych" na zwalczanie alkoholizmu,
• w przybliżeniu równa dotacjom do Fundacji na Rzecz Dzieci Niepełnosprawnych "Promyk Słońca".

Oczywiście, z punktu widzenia zadań publicznych, zestawienie takie nie ma sensu, ale każe zastanowić się nad zasadnością zniesienia podatku od posiadania psów lub usprawnieniem jego poboru. Zwolnienie z podatku właścicieli psów zabieranych ze schroniska jest ciekawym i postulowanym rozwiązaniem -  nie są jednak znane ekonomiczne skutki stosowania tego rodzaju rozwiązania. W pierwszej kwestii, ciekawą alternatywą stanowiącą uzupełnienie dla obecnego systemu mogłoby być wypłacanie pewnych kwot na utrzymanie psów pod warunkiem np. ich sterylizacji. W sprawie drugiej, wydaje się, że niewielka skala wpływów z podatku stwarzałaby szansę dla wszelkiego rodzaju eksperymentów np. z inkasem za pobór podatku w grarantowanej wysokości np. za 350 tys. zł (powiększona o 1/7 kwota planowanych wpływów z 2004 r.). Inkasent mógłby dodatkowo być zobowiązanym do kontroli właścicieli psów i wprowadzenia elektronicznych obroży dla zwierząt. Jeszcze inne rozwiązanie to wprowadznie funduszu celowego od wyegzekwowanych należności podatkowych dla miejskich strażników osiedlowych.

 Wszelki prawa zastrzeżone. Zabrania się publikowania materiałów bez zgody autora. Copyright©2003 Maciej Borowski.